دولت طی یک ماه گذشته و در راستای حذف رانت و کاهش آسیبهای اقتصادی ناشی از تخصیص ارز ترجیحی، تصمیم گرفت یارانه کالاهای اساسی را بهجای پرداخت در ابتدای زنجیره تأمین، مستقیماً در قالب کالابرگ الکترونیکی به مصرفکننده نهایی اختصاص دهد.
در گام نخست اجرای این طرح، مقرر شد به ازای هر یک از اعضای خانوار، مبلغ یکمیلیون تومان به حساب سرپرست خانوار واریز شود تا صرف خرید ۱۱ قلم کالای اساسی شود.
با این حال، حدود دو هفته پس از آغاز اجرای طرح، دولت از اعلام شیوه دوم دریافت یارانه کالایی خبر داد؛ شیوهای که از ۲۸ دیماه اجرایی شد و بر اساس آن، خانوارهایی که از دریافت یارانه نقدی صرفنظر میکنند، میتوانند ۹ قلم کالای اساسی را بهمدت سه ماه با قیمت ثابت دریافت کنند. بر اساس اعلام رسمی، دولت متعهد شده است مابهالتفاوت افزایش قیمت این کالاها را پرداخت کند و مصرفکننده تنها مبلغی مشخص و ثابت را برای هر قلم کالا بپردازد.
شهروندان در پیامها و نظرات خود، یکی از مهمترین مشکلات روش دوم طرح کالابرگ را نبود امکان لغو یا انصراف عنوان کردهاند. به گفته آنان، این مسئله باعث سردرگمی و نگرانی جدی شده است، چرا که پس از ثبت انتخاب، هیچ گزینهای برای بازگشت به روش اول یا تغییر تصمیم در نظر گرفته نشده است.
طبق اظهارات مکرر مردم، هنگام انتخاب روش دوم، اطلاعرسانی شفاف و کاملی درباره جزئیات این شیوه انجام نشده و بسیاری از افراد بعد از ثبت انتخاب متوجه شدهاند که باید به ازای هر نفر حدود ۳۵۰ هزار تومان از جیب خود پرداخت کنند. این در حالی است که بخش قابل توجهی از مشمولان، اساساً توان پرداخت چنین مبلغی را ندارند و فلسفه اصلی کالابرگ نیز حمایت از همین اقشار کمدرآمد بوده است.
تعداد زیادی از شهروندان اعلام کردهاند که روش دوم را به اشتباه انتخاب کردهاند و اکنون خواستار فعال شدن گزینه لغو یا بازگشت به روش اول هستند. به گفته آنان، اگر توان پرداخت مبلغ اضافه را داشتند، اساساً نیازی به استفاده از کالابرگ نداشتند.
برخی دیگر گزارش دادهاند که همزمان با اجرای طرح، قیمت کالاها در فروشگاهها افزایش یافته و نظارت مؤثری بر اجرای صحیح قیمتهای مصوب وجود ندارد. دریافت کارمزد اضافی توسط برخی فروشگاهها، بهعنوان مثال ۵ هزار تومان به ازای هر خرید، یکی دیگر از اعتراضات جدی مطرحشده از سوی مردم است.
همچنین تعدادی از شهروندان معتقدند کالاهای ارائهشده در قالب این طرح، یا کیفیت پایینی دارند یا تنوع انتخاب آنها محدود است؛ بهگونهای که خانوادهها عملاً مجبور به خرید اقلامی میشوند که لزوماً جزو نیازهایشان نیست.
از دیگر مطالبات پرتکرار شهروندان، پرداخت مستقیم یارانه به خانوارها بهجای واریز آن به حساب فروشگاههاست. در میان نظرات ثبتشده، حتی برخی افراد اشاره کردهاند که از منابع غیررسمی شنیدهاند قرار است در آینده گزینه لغو به سامانه اضافه شود؛ با این حال تا این لحظه هیچ اطلاعرسانی رسمی، شفاف و قطعی در اینباره انجام نشده و مردم در بلاتکلیفی کامل به سر میبرند.
برخی شهروندان همچنین اعلام کردهاند که با پشتیبانی طرح تماس گرفتهاند اما پاسخ دریافتی این بوده که امکان انصراف از روش دوم وجود ندارد.
حال باید دید مسئولان مربوطه با توجه به مشکلات بهوجودآمده برای افرادی که به اشتباه روش دوم را فعال کردهاند، چه تصمیمی خواهند گرفت و آیا گزینه لغو یا اصلاح این انتخاب در آینده نزدیک فعال خواهد شد یا خیر.
در روش دوم طرح کالابرگ، خانوارها میتوانند با پرداخت مبلغی بین ۳۰۰ تا ۳۵۰ هزار تومان (بسته به نوع کالا)، یک بسته کالایی شامل ۹ قلم اصلی دریافت کنند. این اقلام عبارتاند از:
مرغ ۱.۵ کیلوگرم، روغن ۸۱۰ گرم، تخممرغ ۱ کیلوگرم، برنج ۱ کیلوگرم، قند و شکر ۵۰۰ گرم، ماکارونی ۷۰۰ گرم، شیر کمچرب بسته نایلونی ۹۰۰ گرم، پنیر یواِف ۴۰۰ گرمی و ماست کمچرب ۹۰۰ گرمی.
این بسته در ماههای بهمن، اسفند و فروردین عرضه میشود و قیمت آن در این بازه زمانی ثابت خواهد بود.
متقاضیان روش دوم کالابرگ از ۲۸ دیماه تا ۱۰ بهمنماه فرصت دارند با شمارهگیری کد دستوری #۱۴۶۳*۵۰۰* و انتخاب گزینه ۵ (روش دوم کالابرگ)، کد ملی سرپرست خانوار و کد پستی محل سکونت را ارسال کنند تا این شیوه برای آنان برنامهریزی و اعمال شود.
